برای بیشتر داوطلبان، سال کنکور همیشه با استرس، فشار و نگرانی همراه است؛ اما بسیاری از دانشآموزان یا افراد پشت کنکوری امسال چیزی فراتر از فشار معمول کنکور را تجربه کردهاند. در کنار درس خواندن، با نااطمینانی، اخبار نگرانکننده، اختلال در برنامههای روزمره و شرایطی روبهرو شدند که حفظ تمرکز و انگیزه را دشوارتر از همیشه کرد.
اگر در ماههای گذشته بارها از برنامه عقب افتادهاید، احساس کردهاید دیگر مثل قبل تمرکز ندارید یا حتی برای مدتی درس خواندن را کنار گذاشتهاید، قبل از هر چیز لازم است یک نکته را بدانید: شما تنها نیستید.
اگر این روزها تمرکز ندارید، لزوما تنبل نیستید
وقتی انسان برای مدت طولانی در معرض استرس و بیثباتی قرار میگیرد، مغز بخش زیادی از انرژی خود را صرف مدیریت تهدید و حفظ بقا میکند. در چنین شرایطی، کاهش تمرکز، فراموشی، افت انگیزه، خستگی ذهنی و حتی ناتوانی در شروع مطالعه، واکنشهایی طبیعی هستند.
این به معنای ناتوان بودن یا بیاستعداد بودن شما نیست؛ بلکه یعنی ذهن شما در یک سال گذشته، علاوه بر آمادگی برای کنکور، بار روانی سنگینی را نیز حمل کرده است.
البته طبیعی بودن این احساسات به این معنا نیست که باید تسلیم آنها شد. شناختن دلیل این وضعیت فقط کمک میکند با مهربانی بیشتری با خودتان رفتار کنید و انرژیتان را صرف سرزنش کردن خود نکنید.
هنوز برای تغییر دیر نشده است
حدود یک ماه تا کنکور باقی مانده؛ زمانی که نه آنقدر طولانی است که بتوان همه عقبماندگیها را جبران کرد و نه آنقدر کوتاه که هیچ تغییری ایجاد نشود.
اگر هنوز در حال مطالعه هستید، شاید مهمترین کار این باشد که به جای شروع منابع جدید یا برنامههای غیرواقعبینانه، روی تثبیت آموختهها تمرکز کنید. مرور مباحث مهم، حل تستهای هدفمند، تحلیل آزمون کردن، تستزنی کنکورهای سال گذشته، خواب منظم، تغذیه مناسب و محدود کردن زمان پیگیری اخبار، در این روزها بسیار مؤثرتر از ساعتهای طولانی مطالعه بدون تمرکز است.
به خاطر داشته باشید که در هفتههای پایانی، کیفیت مطالعه معمولاً اهمیت بیشتری از کمیت (ساعت مطالعاتی) مطالعه پیدا میکند.
اگر مدتی است درس را رها کردهاید…
ممکن است هفتهها یا حتی ماهها از آخرین باری که پشت میز مطالعه نشستهاید گذشته باشد. شاید کتابها را بستهاید، کانالها و گروههای کنکوری را ترک کردهاید و با خودتان گفتهاید: “دیگر امسال تمام شده است.”
اگر این احساس را دارید، قبل از هر تصمیمی فقط از خودتان یک سؤال بپرسید:
آیا واقعاً تصمیم گرفتهام روی کنکور سال آینده تمرکز کنم، یا فقط ناامیدی جای تصمیمگیری را گرفته است؟
این دو، تفاوت بسیار مهمی با یکدیگر دارند.
اگر شرایطتان را واقعبینانه بررسی کردهاید و به این نتیجه رسیدهاید که برنامهریزی برای سال آینده انتخاب مناسبتری است، این یک تصمیم آگاهانه است و لزوماً به معنای شکست نیست.
اما اگر فقط به این دلیل کنار کشیدهاید که احساس میکنید دیگر هیچ شانسی ندارید، شاید هنوز ارزش داشته باشد یک بار دیگر به خودتان فرصت بدهید.
واقعیت این است که بسیاری از داوطلبان، توانایی واقعی خود را دستکم میگیرند. گاهی چند هفته مطالعه هدفمند، مرور اصولی و حضور در جلسه آزمون، نتیجهای بسیار بهتر از چیزی رقم میزند که امروز در ذهنشان تصور میکنند.
بدترین تصمیم، معمولاً این نیست که نتیجه دلخواه را نگیرید؛ بدترین تصمیم، این است که قبل از برگزاری آزمون، خودتان را از رقابت حذف کنید.
این روزها، کمالگرایی را کنار بگذارید
در هفتههای پایانی کنکور، یکی از بزرگترین دامها، کمالگرایی است.
اینکه تصور کنید باید همه کتابها تمام شوند، همه آزمونها عالی باشند، تمام عقبماندگیها جبران شوند یا برنامه دقیقاً مطابق چیزی که از قبل نوشته بودید پیش برود.
واقعیت این است که تقریباً هیچ داوطلبی با چنین شرایطی وارد جلسه کنکور نمیشود.
آنچه اهمیت دارد، ادامه دادن است؛ حتی اگر سرعتتان کمتر از چیزی باشد که دوست داشتید.
هر فصلی که امروز مرور میکنید، هر تستی که تحلیل میکنید و هر ساعت مطالعهای که انجام میدهید، از کنار گذاشتن کامل مسیر بسیار ارزشمندتر است.
کنکور مهم است؛ اما همه زندگی نیست
شاید جمله بالا را بارها شنیده باشید، اما ارزش دارد این بار کمی عمیقتر به آن فکر کنید.
کنکور میتواند مسیر تحصیلی شما را تغییر دهد؛ اما نمیتواند ارزش، شخصیت، استعداد یا آینده شما را تعیین کند.
ممکن است امسال به نتیجه دلخواهتان برسید؛ ممکن است هم تصمیم بگیرید سال آینده دوباره تلاش کنید. در هر دو حالت، آنچه شما را تعریف میکند فقط یک رتبه یا یک کارنامه نیست.
سالها بعد، احتمالاً بیش از آنکه عدد رتبه را به خاطر داشته باشید، روزهایی را به یاد خواهید آورد که با وجود تمام فشارها و سختیها تلاش کردید از خودتان مراقبت کنید و تا جایی که توان داشتید ادامه دهید.
اگر تا امروز جنگیدهاید، به خودتان افتخار کنید؛ اگر خسته شدهاید، به خودتان فرصت بدهید؛ و اگر هنوز یک روز، یک هفته یا یک ماه برای تلاش کردن باقی مانده است، تا جای ممکن اجازه ندهید ناامیدی زودتر از زمان، نقطه پایان این مسیر را تعیین کند.
شاید نتیجه کنکور، آغاز یک مسیر باشد؛ اما هرگز پایان داستان زندگی شما نخواهد بود. اگر گذر از این مسیر برای شما دشوار بود میتوانید از متخصصین سلامت روان در کلینیک چمان این همراهی را دریافت کنید.
گردآوری و ترجمه: آریان عاشوری
